Vai trò của đồ dùng dạy học

Vai trò của đồ dùng dạy học

Vai trò của đồ dùng dạy học

HS sẽ dễ dàng đưa ra kết luật nếu được thực hành ngay tại lớp. Ảnh: N.Anh

Hình: 1: HS sẽ dễ dàng đưa ra kết luật nếu được thực hành ngay tại lớp. Ảnh: N.AnhHiện nay, ngoài các tiết thực hành được thực hiện trong phòng thí nghiệm, có những bộ môn giáo viên (GV) lại cho học sinh (HS) tiến hành ngay tại lớp. Tuy nhiên, dù với lý do nào thì các phần việc đó đều hướng tới mục đích làm cho những kiến thức lý luận được sáng tỏ và minh bạch.
Tại tiết dạy môn vật lý ở lớp 71 Trường THCS Bình Lợi Trung, Q.Bình Thạnh, sau khi giảng phần lý thuyết, cô giáo Nguyễn Thị Ngọc Linh đưa ra chiếc gương cầu lõm để giới thiệu thì các em HS vô cùng thích thú.
Các loại đồ dùng dạy học
Mặc dù khái niệm về gương cầu lõm đã được sách giáo khoa trình bày rõ và GV giải thích rất kỹ lưỡng nhưng các em HS vẫn chưa hình dung ra hình khối, màu sắc và trọng lượng của gương. Cũng giống như chiếc gương cầu lồi đã học ở bài trước, gương cầu lõm là vật vốn không có trong đời sống hàng ngày nên thật sự xa lạ với người học. Ngay cả trong khâu kiểm tra bài cũ, cô Linh có vẽ mặt cắt của gương cầu lồi nhưng các em chỉ biết nhìn nó theo hướng không gian tưởng tượng mà thôi. Dù trong tay chỉ có 4 chiếc nhưng cô Linh cũng đã chia đủ cho 5 nhóm để quan sát cụ thể hơn chiếc gương cầu lõm. Giống như ngôi nhà bí mật được mở cửa đúng lúc, chiếc gương cầu lõm đã giúp giờ học sôi nổi hơn khi các em chuyền tay nhau nhìn ngắm và cả sờ nắn kỹ lưỡng từng chi tiết. Nhưng đó chưa phải là điều cốt yếu vì khi có vật thí nghiệm thì các kết luận của GV mới được kiểm chứng. Em Nguyễn Hữu Bách thừa nhận: “Nhờ có thí nghiệm ngay tại lớp với dụng cụ có thật mà em đã hiểu rõ hơn tính chất ảnh tạo bởi gương cầu lõm”. Cũng nhờ có “thiết bị đi kèm” phù hợp nên nhiều nhóm HS đã nhanh chóng đưa ra nhận xét xác đáng sau khi tiến hành thí nghiệm. Nếu có những sai lệch từ phía người trả lời thì GV cũng dựa vào đồ vật có sẵn để giải thích rõ hơn một lần nữa giúp các em hiểu bài ngay tại lớp.
Rõ ràng nhờ phương pháp trực quan sinh động mà các nhóm HS đã điền đầy đủ các thông tin vào trong bảng điền từ để kiểm tra khâu nhận thức.
Một “đồ dùng dạy học” khác cũng đã phát huy được tác dụng trong tiết học, đó là cuốn Tài liệu dạy và học vật lý lớp 7 theo chuẩn kiến thức kỹ năng của Nhà xuất bản Giáo dục ban hành. Nếu trước đây chỉ có một cách bám vào sách giáo khoa thì bây giờ các em đã rộng đường hơn khi có thêm một cuốn cẩm nang trong tay. “Học theo tài liệu, được GV hướng dẫn các em sẽ biết bám theo những kiến thức chuẩn. Nhờ thế GV định hướng thêm cho các em chương trình và phương pháp học tập” – cô Linh trao đổi.
Lợi thế dễ nhìn thấy
Đây cũng là cách sử dụng đồ dùng dạy học của thầy Lương Quang Đức – GV Trung tâm GDTX Tân Bình – tại lớp 12S3. Tuy là sự mô phỏng về hoạt động con lắc đơn nhưng qua một dụng cụ thí nghiệm đơn giản trên bục giảng mà các em đã nhìn được tận mắt một vật nhỏ có khối lượng m treo vào một sợi dây dài có khối lượng không đáng kể và không co giãn được đặt trong trọng trường. Cuối giờ học các em còn được khảo sát dao động của con lắc đơn về mặt năng lượng để rút ra những kết luận cho bài học.
“Không có đồ dùng thì dù GV giải thích như thế nào đi nữa các em vẫn không thể hình dung ra đầy đủ những vật mà mình chưa bao giờ nhìn thấy” – thầy Đức khẳng định.
Trong khi đó, cô Nguyễn Tưởng Nga – Trưởng bộ môn lý – hóa – sinh Trường THCS Gò Vấp – chia sẻ: “Khi đồ dùng thí nghiệm được GV sử dụng đúng lúc thì sẽ giúp các em hiểu bài và khắc sâu kiến thức nhanh chóng. Đây là ưu điểm và những lợi thế dễ thấy nhất khi các bài giảng có đầy đủ đồ dùng và thí nghiệm ngay tại lớp học”. Nhờ thế mà các tiết thực hành luôn sinh động và thu hút HS hơn.
Phan Ngọc Quang

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *